Животот е незамислив без силен имунолошки систем, бидејќи тој служи како „одбранбен штит“ на нашето тело против штетните влијанија на разни надворешни закани, како што се вируси, бактерии, габи и слично. При средба со овие надворешни закани, имунолошкиот систем реагира преку активирање на имунолошки одговор, со што успешно ја елиминира заканата од телото.
Ако сте барале најдобри начини за зајакнување на вашиот имунитет, веројатно сте наишле на поимот „бета-глукан“ – биоактивно соединение кое има значително, позитивно влијание врз човечкиот имунолошки систем. Прочитајте понатаму за да дознаете што претставува бета-глуканот и како тој влијае на човечкиот имунитет.
Што е бета-глукан?
Бета-глуканот спаѓа во групата на биолошки активни природни компоненти во храната, познати како модификатори на биолошкиот одговор. Станува збор за полисахариди – полимери на гликоза – кои служат како градежен материјал за клеточните ѕидови кај алгите, растенијата, габите, квасецот и бактериите, објаснува Меркаш.
Едноставно кажано, бета-глукан се наоѓа во намирници како што се овесот, пекарскиот квасец и печурките; сепак, најлесниот начин да се обезбеди соодветен внес е преку додатоци во исхраната.
Кај овесот, бета-глуканот се наоѓа во клеточните ѕидови на ендоспермот исполнет со скроб, додека кај пекарскиот квасец, тој исто така е сместен во клеточниот ѕид. Кај габите, во мицелиумот се присутни различни видови бета-глукани; тие се именуваат според нивниот извор, како на пример оние што потекнуваат од маитаке, шиитаке, разни видови јадливи печурки, буковки и други.
Ефектите на бета-глуканот
Кога станува збор за имунитетот, истражувањата за бета-глуканите се исклучително сложени. Тие имаат за цел да го утврдат влијанието на овие супстанции врз различни клетки и клеточни рецептори, како и нивната улога во механизмите за елиминирање на патогените и зајакнување на имунолошкиот систем.
Научните студии потврдија дека бета-глуканот влијае врз различни компоненти на имунолошкиот систем и поттикнува пожелен имунолошки одговор, со што придонесува за зголемување на одбранбениот капацитет на организмот.
Покрај ова дејство врз имунитетот, се смета дека бета-глуканот поседува и антиоксидантни својства. Антиоксидансите ги инактивираат реактивните слободни радикали, кои се еден од главните причинители за стареењето и за појавата на разни болести, вклучувајќи атеросклероза, дијабетес, воспалителни состојби и тумори. Според Кофуји и сор., бета-глуканот изолиран од јачмен покажува значителна антиоксидантна активност.
Бета-глукан како додаток во исхраната
Иако се наоѓа во мали количини во храна како што е овесот, постигнувањето на посилен ефект бара употреба на додатоци во исхраната за да се обезбеди соодветен внес на бета-глукан. Неговата употреба се препорачува за лица со рак, како и за секој со компромитиран имунолошки систем или за оние кои сакаат да спречат развој на разни болести.
Бројни студии покажаа дека бета-глуканот може да има позитивен ефект кога се комбинира со други компоненти во исхраната. Ветвичка забележува особено значаен синергистички ефект помеѓу бета-глуканот и витаминот Ц, од кои вториот е утврдено дека ги стимулира истите имунолошки одговори како бета-глуканот.
Понатаму, бета-глуканот е ефикасен во намалувањето на нивото на вкупниот холестерол и LDL холестеролот. Според Пинс и сор., примарниот механизам со кој бета-глуканот – и другите форми на растворливи влакна – влијаат на нивото на гликоза во крвта е поврзан со нивната способност да го намалат варењето и апсорпцијата на скроб.
Дополнително, Андраде и сор. известуваат дека бета-глуканот ги намалува нивоата на гликоза и липиди во крвта кај пациенти со дијабетес тип 2. Исто така, го намалува вкупниот и LDL холестеролот, со што се намалува ризикот од кардиоваскуларни заболувања.
Колкава количина на бета-глукан се препорачува?
Точната препорачана доза и максимално дозволената доза на бета-глукан сè уште не се утврдени; сепак, вообичаените препораки сугерираат внес од 20–30 мг/кг телесна тежина — или 1.000–2.000 мг дневно — наведува Меркаш.
Сепак, забележано е дека дури и високите дози — во опсег од 3.000 до 15.000 мг дневно — не се ниту токсични, ниту опасни по здравјето; всушност, покажано е дека повисоките дози даваат поголем ефект.
Доколку одлучите да земате повисоки дози на бета-глукан, задолжително претходно консултирајте се со вашиот лекар.
