Во Соединетите Држави, на пазарот постојат неколку стотици различни протеински концентрати и препарати врз база на аминокиселини. Во Европа – како и кај нас – оваа бројка е нешто помала, но сепак прилично значајна. Особено бодибилдерите консумираат протеини и мешавини од протеини и аминокиселини, иако кревачите на тегови, триатлонците, борачите, боксерите и другите не заостануваат многу зад нив.
Основната претпоставка е дека азотот, кој потекнува од аминокиселините, игра клучна улога во создавањето на мускулна маса, а со тоа и во силата. Всушност, задржувањето на азот би требало да ја олесни синтезата на ново мускулно ткиво. Некои производители ги рекламираат аминокиселините како „природни анаболици“ – тврдење кое заслужува дополнително објаснување.
Суплементите базирани на аминокиселини во суштина можат да се поделат на две главни категории: оние што го стимулираат хормонот за раст и оние што помагаат во надополнувањето на протеините изгубени од мускулното ткиво. Двата вида се достапни на пазарот, но меѓу нив постои јасна разлика. Втората категорија – позната како аминокиселини со разгранет ланец (BCAA) – има јасна улога во метаболизмот на мускулите. Многу научници, вклучително и д-р Сузан Клајнер, тврдат дека нема потреба од стимулирање на хормонот за раст кога тој веќе функционира нормално во телото на спортистот. Зошто? Бидејќи експериментите покажале дека хормонот за раст го стимулира телото во целина, наместо конкретно да дејствува врз мускулната маса.
Затоа, иако внесувањето аминокиселини може да го зголеми нивото на хормонот за раст во телото, тоа не мора да значи и зголемување на мускулната маса. Понатаму, аминокиселините внесени интравенски не ги даваат истите ефекти како оние што се земаат орално. Во серија студии, волонтерите консумирале по 20 грама аргинин и орнитин дневно. Влијанието врз нивото на хормонот за раст било или непостоечко или минимално, дури и кога учесниците следеле режим на тренинг.
Голема доза – на пример, 1200 мг аргинин пироглутамат и 1200 мг лизин, земени на празен стомак – навистина го стимулира лачењето на хормонот за раст, но нема апсолутно никакво влијание врз мускулната маса! Размислете за ова: околу 100 грама квалитетно месо содржи дури 1700 мг аргинин и 2200 мг лизин. За да ја внесете истата количина преку суплементи, би требало да испиете цели 20 капсули. Како друг пример, 35 грама чисто пилешко месо содржат 7000 мг вкупни аминокиселини; за да ја добиете таа количина од суплементи, би морале да потрошите цело шишенце! Понатаму, тоа шишенце чини околу 100 куни, додека пилешкото месо чини најмногу 30 куни.
Што се однесува до аминокиселините со разгранет ланец (BCAA), нив можете да ги добиете преку оброк што се состои од 100 грама туна (во сопствен сок), 100 грама пилешко месо, чаша јогурт со намалена масленост и шолја варени мешунки (грав). Накратко, и покрај огромниот избор на готови суплементи базирани на јајца, млеко, сурутка, соја итн., најдобрите протеини доаѓаат од вистинската храна – под услов мудро да избирате и да вложите труд за правилно да ја подготвите. Сепак, на некои им е тоа премногу тешко, па се одлучуваат за најлесното решение: подготовка на готов протеински концентрат.
