Ефектите на омега-3 масните киселини врз кардиоваскуларното здравје се веќе добро познати на многумина. Сепак, неодамнешните истражувања сè повеќе се фокусираат на улогата на омега-3 масните киселини – особено DHA – во развојот и функцијата на мозокот.
Мозокот е составен првенствено од липиди, или масни киселини; арахидонската киселина (AA) и DHA се најзастапени меѓу нив, при што DHA служи како клучна структурна компонента на мозокот и мрежницата.
Високи концентрации на DHA се наоѓаат во метаболички најактивните региони на мозокот и во сивата церебрална маса; следствено, омега-3 масните киселини – особено DHA – играат значајна улога во различни невролошки функции.
Когнитивни способности
Бројни студии ги покажаа позитивните ефекти на омега-3 масните киселини врз когнитивните функции како што е меморијата, особено кај постарите возрасни лица. Неодамнешните истражувања, исто така, укажуваат на потенцијална улога во спречувањето на појавата на Алцхајмерова болест.
Како што старееме, концентрацијата на есенцијални масни киселини се намалува, како и способноста на телото да ја претвори ALA во DHA. Научниците веруваат дека DHA помага во подобрувањето на меморијата и способностите за учење, а воедно ги штити и мозочните и нервните клетки.
Студија од 2004 година објавена во списанието *Neurology* – која ги следеше навиките во исхраната и когнитивните способности (како што се меморијата и психомоторните вештини) на 1.613 лица на возраст од 45 до 70 години во период од пет години – јасно покажа дека соодветниот внес на омега-3 масни киселини значително го намалува ризикот од когнитивен пад, додека внесот на заситени масни киселини го зголемува тој ризик.
Затоа, на постарите возрасни им се препорачува да го надополнат внесот на омега-3 масни киселини – поточно DHA – за да го намалат ризикот од когнитивен пад (особено во однос на меморијата) и развојот на невродегенеративни заболувања.
Депресија: Болест на модерното време
Студиите покажаа дека лицата кои страдаат од депресија имаат многу висок сооднос на омега-6 и омега-3 масни киселини.
Истражувањата покажаа дека луѓето кои земаат омега-3 масни киселини во комбинација со препишани антидепресиви доживеале поголемо подобрување од оние кои земале само антидепресиви.
Развој на мозокот кај новороденчиња
DHA е клучен за развојот на мозокот на фетусот, моторните вештини и визуелната острина, особено за време на последниот триместар од бременоста.
Резултатите од британска студија објавена во списанието *Епидемиологија* – која ја следеше врската помеѓу соодветниот внес на риба кај 7.421 бремени жени – покажаа дека внесот на омега-3 масни киселини за време на бременоста и доењето е поврзан со подобар и поран развој на говорните и комуникациските вештини кај децата.
Понатаму, омега-3 масните киселини имаат позитивно влијание врз самата бременост, бидејќи го намалуваат ризикот од предвремено породување, прееклампсија и постпартална депресија. Затоа, на бремените жени во третиот триместар им се препорачува да обезбедат дополнителен дневен внес од приближно 2,6 g омега-3 масни киселини и околу 300 mg EPA + DHA.
Бидејќи мајчиното млеко содржи и DHA омега-3, се препорачува мајките што дојат да одржуваат соодветен внес на омега-3 масни киселини.
Ефектот на омега-3 масните киселини врз нарушувањата во однесувањето – биполарност, хиперактивност, ADHD
Се испитува и можниот позитивен ефект на омега-3 масните киселини врз различни нарушувања во однесувањето, како што се биполарното растројство, нарушувањето на вниманието и хиперактивноста (ADHD).
Во клиничка студија на 30 лица со биполарно растројство, луѓето кои земале рибино масло заедно со нивниот лек за биполарно растројство 4 месеци имале помалку промени во расположението и рецидиви од оние кои земале плацебо наместо рибино масло.
Децата со нарушување на вниманието и хиперактивност – ADHD – може да имаат намалени нивоа на одредени есенцијални масни киселини (вклучувајќи EPA и DHA).
Во клиничките испитувања во кои учествувале речиси 100 момчиња, оние со пониски нивоа на омега-3 масни киселини доживеале повеќе тешкотии во учењето и однесувањето (како што се ненадејни изливи на гнев и нарушувања на спиењето) во споредба со момчињата со нормални нивоа на омега-3.
Можеме да заклучиме дека омега-3 масните киселини се клучен дел од нашата исхрана, неопходни не само за кардиоваскуларното здравје, туку и за здравјето и функцијата на мозокот.
Соодветен внес на омега-3 може да се постигне со консумирање мрсна риба (сардини, скуша, туна, инчуни) и риба од ладни води (лосос, харинга) двапати неделно, како и со јадење јаткасти плодови и семки.
Доколку внесот во исхраната е недоволен, се препорачува дополнување со производи од рибино масло.
wish.hr
