Скаленските мускули се наоѓаат на предната страна на вратот, латерално (странично) од мускулот стерноклеидомастоидеус. Нивното име потекнува од грчкиот збор *skalenos*, што значи „нерамномерен“ – термин што се користи и во математиката за да се опише триаголник со страни со нееднаква должина. Овие мускули ги поврзуваат вратните (цервикалните) пршлени со првото и второто ребро, со што го формираат таканаречениот скаленски хијатус (или отвор). Низ овој простор минуваат *plexus brachialis* (брахијален плексус) – мрежа од нерви што ја инервираат раката – како и потклучната (субклавикуларна) артерија. Бидејќи овие нерви и артеријата минуваат директно низ скаленските мускули, тие се подложни на влијанија од каква било дисфункција што ги зафаќа овие мускули.

Скаленските мускули функционираат како единствена, интегрирана целина. Поради нивното припојување за првото и второто ребро, тие играат клучна улога како во мирното, така и во форсираното (забрзаното) дишење. Едностраната контракција на овие мускули предизвикува латерална флексија на главата (нејзино навалување кон истата страна); тие исто така помагаат во движењето на главата нанапред и во стабилизирањето на вратниот дел од ‘рбетот при странични движења на главата.

Со оглед на нивната анатомска положба, скаленските мускули се од големо значење: тие формираат мал триаголен простор низ кој нервите и артеријата минуваат кон раката. Ширината на овој триаголник може да варира од 0,4 до 3,5 см. Доколку скаленските мускули се скратат, артеријата може да биде притисната кон ребрата. Брахијалниот плексус се состои од нервни корени кои потекнуваат од нивоата C5 до C8 и T1 (вратни и градни пршлени); притисокот врз оваа нервна мрежа може да доведе до појава на трнење, како и до губење на силата и сетилноста во областите прикажани на сликите 1 и 2.


Скаленските мускули се група мускули што ја сочинуваат:

scalenus anterior

scalenus medius

scalenus posterior

Каде се манифестира болката предизвикана од скаленските мускули:

мускулна непријатност во пределот на вратот и рамото

болка, вкочанетост и трнење долж задниот дел на раката, кои се шират кон палецот и показалецот

болка во градните мускули

болка во рамото која се шири кон пределот помеѓу ‘рбетот и лопатката

повремена болка во задниот дел на вратот

????????????????????????????????????

Ситуации во кои скаленските мускули стануваат прекумерно активни

Скаленските мускули можат да станат преоптоварени и болни поради неправилни обрасци на дишење, како што се:

плитко дишење со недоволно ширење на градниот кош

хронична кашлица поврзана со астма, пневмонија, бронхитис или алергии

свирење на дувачки инструменти

Тие исто така можат да бидат погодени од одредени држења на телото и навики, вклучувајќи:

носење тешки торби на едното рамо

работа со рацете поставени пред телото (на пр., на биро)

влечење или кревање предмети додека се држат блиску до половината

често кревање тешки товари над главата

лошо држење на телото, кое се карактеризира со кифотичен (заоблен) торакален дел од ‘рбетот и глава навалена нанапред

спиење на стомак со главата свртена на една страна

повреди од типот „камшичен удар“ (whiplash)

За време на тренинг со тегови или кревање тешки товари:

плитко дишење проследено со кревање на рамената нагоре

Како да проверите дали скаленските мускули се напнати?

Скаленските мускули се сложени во однос на нивната функција и нивната склоност да предизвикуваат болка во различни, често оддалечени делови од телото; поради тоа, тие често се занемаруваат како вистински извор на проблемот. Тешко е да се утврди напнатост во скаленските мускули само преку движење; сепак, со примена на благ притисок врз точките прикажани на фотографија 3, можете да одредите дали тие се причината – врз основа на тоа дали болката се шири (радира) кон областите означени на фотографиите 1 и 2.

Тест за утврдување дали скаленските мускули се причина за болката во рамената и раката

Тест 1

Со овој тест, односно движење, можете да утврдите дали затегнатоста на скаленските мускули е причина за болка, трнење и слично во пределот на рамото и раката.

Поставете ја болната рака на челото, така што потенцијално затегнатите скаленски мускули ќе се опуштат, а потоа подигнете го рамото нагоре и насочете го нанапред. Ова ќе ги ослободи скаленските мускули од притисокот на клучната коска. Задржете ја оваа положба неколку минути; доколку болката се намали или престане, значи дека сте го пронашле изворот на проблемот.

Тест 2

Обидете се да ги свиткате прстите во метакарпофалангеалните зглобови, како што е прикажано на фотографијата. Ако проблемот не е предизвикан од затегнатост на скаленските мускули, ќе можете со врвовите на прстите да ги допрете меките перничиња во основата на прстите.

Опуштање и истегнување на скаленските мускули

Истегнување

Се препорачува да ја загреете областа на скаленските мускули 10 до 15 минути пред да ги изведете вежбите за истегнување.

Спуштете го рамото. Ставете ја раката под задникот.

Ставете ја спротивната рака на горниот дел од увото. За да го истегнете *m. scalenus posterior*, свртете го лицето кон раката што ја повлекува вашата глава.

За да го истегнете предниот скален мускул (m. scalenus anterior), свртете го лицето право напред.

За да го истегнете *m. scalenus medius*, свртете го лицето кон таванот или малку кон лактот на раката што ја повлекува вашата глава.

Кога имате лошо држење на телото – со главата поместена нанапред и заоблени раменици (ротација на рамениците нанапред) – структурите во скаленскиот триаголник се изложени на напнатост, што може да предизвика трајни последици врз нив.

Жените се нешто поподложни на вакви состојби поради градбата на нивните раменици, кои се поставени малку пониско отколку кај мажите. Носењето предмети на едната страна во подолг временски период, работата во неправилна положба зад биро, сколиозата или респираторните проблеми можат да доведат до притисок врз нервите и артериите во оваа област.

Селен – еден од најмоќните природни антиоксидансиЗдравјеСуплементи и Рецензии

Селен – еден од најмоќните природни антиоксиданси

redakcijaredakcijaсептември 27, 2026
Ниското железо во крвта – тивок проблем што го исцрпува организмот: Причини, симптоми и последици по здравјетоЗдравје

Ниското железо во крвта – тивок проблем што го исцрпува организмот: Причини, симптоми и последици по здравјето

redakcijaredakcijaноември 11, 2026
Топ 10 намирници со највисока содржина на антиоксидансиЗдравјеИсхрана

Топ 10 намирници со највисока содржина на антиоксиданси

redakcijaredakcijaоктомври 19, 2026