Дали знаете дека постои една намирница што ја имате во сопствениот дом, а на која ѝ се припишуваат следниве здравствени дејства: има антиалергиско, антиинфламаторно и антифунгално дејство; придонесува за намалување на киселоста во организмот, која е одговорна за појава на бројни болести; ги ублажува проблемите со кожата; и има позитивен ефект при третманот на одредени видови рак…?
Станува збор за обичната сода бикарбона, која се користи во многу рецепти, а се препорачува и при стомачни тегоби.
Сода бикарбона, односно натриум хидрогенкарбонат (NaHCO3), претставува бел кристален прав. Таа наоѓа примена во пекарството (како незаменлива состојка во многу печива), но и во козметиката, во производството на вештачки минерални води и газирани пијалаци, како и во производството на текстил, хартија и керамика.
Кои се здравствените придобивки од содата бикарбона?
1. Третман на горушица
Горушицата, позната и како киселински рефлукс, претставува непријатно чувство на печење кое се шири од горниот дел на желудникот кон грлото и усната шуплина. Таа настанува како резултат на враќање на киселината од желудникот во хранопроводот – цевката што го поврзува желудникот со устата. Вообичаени предизвикувачи на киселинскиот рефлукс се прејадувањето, стресот и консумирањето мрсна или силно зачинета храна.
Содата бикарбона може да помогне при третман на горушица преку неутрализирање на желудочните киселини. Растворете една лажичка сода бикарбона во чаша ладна вода и полека испијте ја течноста.
2. Плакнење на устата
Плакнењето на устата е постапка што ја препорачуваат многу стоматолози како дополнување на оралната хигиена. Средствата за плакнење уста можат да допрат до делови од забите, непцата и усната шуплина до кои не може да се стигне со четка за заби.
Многу луѓе користат сода бикарбона наместо комерцијални средства за плакнење уста, бидејќи таа може да го освежи здивот и поседува антибактериски и антимикробни својства.
Рецептот е едноставен: измешајте половина лажичка сода бикарбона во половина чаша топла вода и плакнете ја устата со растворот, исто како што би направиле со кое било друго средство за плакнење уста.
3. Ублажување на афти
Афтите (афтозни улкуси) се мали, болни ранички што се појавуваат во внатрешноста на устата. За разлика од раничките поврзани со настинка или грип, овие не се појавуваат на усните и не се заразни. Истражувањата потврдија дека плакнењето на устата со сода бикарбона значително помага во третманот на афти.
4. Белење на забите
Содата бикарбона е широко прифатено и често користено средство за белење на забите. Бројни студии потврдија дека пастите за заби што содржат сода бикарбона се поефикасни во белењето на забите и отстранувањето на забните наслаги (плак) отколку оние што ја немаат.
Причината за ова веројатно лежи во фактот што содата бикарбона има благи абразивни својства, кои ѝ овозможуваат да ги разгради молекулите што се наталожуваат на забите. Понатаму, таа поседува антибактериски и антимикробни својства кои помагаат во борбата против штетните бактерии.
5. Како замена за дезодоранс
Можеби за многумина ќе биде изненадување, но човечката пот всушност нема мирис. Потта добива мирис дури откако ќе дојде во контакт со бактериите што се наоѓаат во пределот на пазувите. Овие бактерии ја разградуваат потта на кисели отпадни продукти кои создаваат непријатна миризба.
Содата бикарбона го елиминира непријатниот мирис на телото преку намалување на киселоста на потта. Обидете се да нанесете сода бикарбона на пазувите и забележете ја разликата во мирисот.
6. Потенцијал за подобрување на спортските перформанси
Содата бикарбона е добро познат додаток во исхраната кај спортистите. Истражувањата покажаа дека таа може да помогне во одржувањето на перформансите за време на активности со висок интензитет – на пример, при тренинзи како HIIT или спринт. Како што се наведува во заклучокот на студијата спроведена од Круструп и сор., „перформансите при HIIT тренинг се подобрија по внесувањето сода бикарбона кај обучени млади мажи, при што дојде до зголемување на алкалноста на крвта и на максималните нивоа на лактат во крвта, како и до намалено субјективно доживување на напорот“.
За време на вежбање со висок интензитет, мускулите почнуваат да произведуваат млечна киселина, која е одговорна за чувството на печење во мускулите. Понатаму, млечната киселина ја намалува интрацелуларната pH вредност, што го забрзува заморот на мускулите. Содата бикарбона има висока pH вредност, што може да помогне во одложување на појавата на замор, овозможувајќи му на поединецот да одржува максимален интензитет на вежбање подолго време.
Студија спроведена од Егер и сор. потврди дека поединците кои консумирале сода бикарбона пред тренингот можеле да вежбаат со максимален интензитет во просек 4,5 минути подолго од оние што тренирале без неа.
7. Го намалува чешањето на кожата
Капењето со сода бикарбона се препорачува за луѓе кои страдаат од чешање на кожата. Овие бањи се особено ефикасни за убоди од инсекти или пчели.
Понатаму, содата бикарбона може да помогне во ублажување на чешањето предизвикано од изгореници од сонце. Уште е поефикасна кога се комбинира со други состојки, како што се пченкарен скроб или овесна каша, забележуваат Хан и Мајбах.
За локализирани проблеми, направете паста со мешање на сода бикарбона со неколку капки вода, а потоа нанесете ја на погодените области.
8. Може да помогне во лекувањето на жуљеви
Жуљевите се области со стврдната, задебелена кожа предизвикана од продолжено триење или притисок; активностите што најчесто доведуваат до жуљеви вклучуваат одење, спорт или физичка работа. Иако не се опасни, жуљевите често предизвикуваат непријатност и болка кога се подложени на притисок.
Студија спроведена од Браун-Фалко потврди дека потопувањето на жуљевите во раствор од сода бикарбона помага во омекнувањето на задебелената кожа и ја намалува болката и непријатноста.
9. Може да го забави прогресијата на хроничната бубрежна болест
Лицата со хронична бубрежна болест доживуваат постепено губење на функцијата на бубрезите. Улогата на бубрезите е да го отстранат вишокот отпад и вода од телото, како и да ја одржат рамнотежата на минералите како што се калиумот, натриумот и калциумот. Голем број студии го испитувале влијанието на содата бикарбона врз заболувањата на бубрезите, потврдувајќи го нејзиниот ефект во забавувањето на прогресијата на оваа група состојби. Студија спроведена од де Брито-Ашурст и сор. вклучила 134 возрасни лица со дијагностицирана хронична бубрежна болест. Откриено е дека лицата кои земале сода бикарбона како додаток во исхраната имале 36% помал ризик од брза бубрежна инсуфициенција во споредба со оние кои не земале сода бикарбона.
10. Може да го подобри третманот на одредени видови рак
По кардиоваскуларните болести, ракот е втората водечка причина за смрт во светот. Овој вид болест најчесто се третира со хемотерапија, која делува така што го забавува растот на клетките на ракот. Вообичаено, клетките на ракот се делат и се размножуваат многу брзо.
Некои студии го испитувале влијанието на содата бикарбона врз растот на туморите и покажале дека таа може да помогне конвенционалната хемотерапија да стане поефикасна. Конкретно, „содата бикарбона може да ја намали киселоста во средината околу туморот, што има позитивно влијание врз третманот со хемотерапија“, наведуваат Рагунанд и Гилис.
Сепак, овие сознанија моментално се засноваат само на студии врз животни и клетки; затоа, потребни се истражувања кај луѓе за да се потврди нејзината ефикасност.
Кој е најдобриот начин за консумирање сода бикарбона?
Еден од најдобрите начини за внесување сода бикарбона е во комбинација со сок од лимон. Рецептот е едноставен и гласи вака:
1 лажичка сода бикарбона
250 мл вода
Сок од 1/2 лимон
Добро измешајте ги сите состојки и испијте ја смесата – најдобро наутро, на празен стомак.
Кој треба да избегнува сода бикарбона?
Пред да започнете редовно да консумирате сода бикарбона, препорачливо е да се консултирате со лекар – особено ако сте бремени, доите или редовно земате лекови. На следниве групи луѓе не им се препорачува употреба на сода бикарбона:
Луѓе со заболувања на црниот дроб
Луѓе со заболувања на бубрезите
Луѓе со кардиоваскуларни болести
Луѓе со висок крвен притисок
Лица кои се чувствителни на сода бикарбона
Деца помали од 5 години
Сода бикарбона во домаќинството
Покрај нејзината примена во кулинарството, содата бикарбона може да се користи и во домот:
Ги неутрализира непријатните мириси во фрижидерот
Го освежува воздухот во просторијата
Помага при белење на алиштата
Одлично средство за чистење
Ги намалува непријатните мириси од кантите за отпадоци
Ги отстранува тврдокорните дамки од теписите
Помага при полирање на сребрениот прибор
Ги намалува непријатните мириси во обувките
Содата бикарбона е разноврсна супстанца што наоѓа примена во стотици секојдневни ситуации – од прашања поврзани со личното здравје, па сè до одржување на хигиената, како кај поединците, така и во просторот во кој живееме. Понатаму, содата бикарбоната е многу евтина и лесно достапна; препорачуваме да ја имате при рака дома, бидејќи таа служи како еден вид „прва помош“ во многу секојдневни ситуации.
