Што е витамин Д?
Витаминот Д е хранлива материја што му е потребна на вашето тело за да гради и одржува здрави коски. Ова е затоа што вашето тело може да апсорбира калциум, примарна компонента на коските, само кога е присутен витамин Д. Витаминот Д, исто така, регулира многу други клеточни функции во вашето тело. Неговите антиинфламаторни, антиоксидантни и невропротективни својства го поддржуваат здравјето на имунитетот, мускулната функција и активноста на мозочните клетки.
Витаминот Д не се наоѓа природно во многу прехранбени производи, но можете да го добиете од збогатено млеко, збогатени житарки и масни риби како што се лосос, скуша и сардини. Вашето тело, исто така, произведува витамин Д кога директната сончева светлина претвора хемикалија во вашата кожа во активна форма на витаминот (калциферол).
Количината на витамин Д што ја произведува вашата кожа зависи од многу фактори, вклучувајќи го времето од денот, сезоната, географската ширина и пигментацијата на кожата. Во зависност од тоа каде живеете и вашиот начин на живот, производството на витамин Д може да биде намалено или целосно отсутно во текот на зимските месеци. Кремата за сончање, иако е важна за спречување на рак на кожа, исто така може да го намали производството на витамин Д.
Неколку прехранбени производи се природно богати со витамин Д3. Најдобри извори се месото од масна риба и маслото од црн дроб од риба. Помали количини се наоѓаат во жолчките од јајца, сирењето и говедскиот црн дроб. Одредени печурки содржат малку витамин D2. Покрај тоа, некои комерцијално продадени печурки содржат поголеми количини на D2 поради намерно изложување на големи количини на ултравиолетова светлина. Многу прехранбени производи и додатоци во исхраната се збогатени со витамин D, како што се млечните производи и житарките.
За што е корисен витаминот Д?
Без витамин Д, вашите коски можат да станат меки, тенки и кршливи. Недостатокот на витамин Д исто така се поврзува со остеопороза. Доколку не внесувате доволно витамин Д преку сончевата светлина или исхраната, можеби ќе ви бидат потребни додатоци во исхраната со витамин Д.
Недостатокот на витамин Д може да настане поради недоволен внес преку исхраната, слаба апсорпција или метаболичка потреба за поголеми количини. Доколку некое лице не внесува доволно витамин Д и не е доволно изложено на УВ-зрачење во подолг временски период (видете го делот погоре), може да се развие недостаток. Луѓето кои не поднесуваат или не консумираат млеко, јајца и риба – како на пример оние со нетолеранција на лактоза или оние што се на веганска исхрана – се изложени на поголем ризик од недостаток.
Кога се зема во соодветни дози, витаминот Д генерално се смета за безбеден.
Како витаминот Д може да ни помогне на сите
Покрај основните придобивки од витаминот Д, како што се одржување на нормалното функционирање на организмот и зајакнување на имунитетот и коските, овој витамин помага и при одредени болести и здравствени состојби.
Витаминот Д во борбата против болестите
Различни студии дојдоа до следниве заклучоци за витаминот Д:
Го намалува ризикот од мултипла склероза.
Го намалува ризикот од дијабетес тип 2.
Го намалува ризикот од развој на кардиоваскуларни болести.
Го намалува ризикот од настинка и грип и помага при закрепнувањето.
Витаминот Д помага при депресија
Истражувањата покажаа дека тој игра значајна улога во регулирањето на расположението и ублажувањето на депресијата. Во една студија, научниците открија дека луѓето кои страдаат од депресија забележале значително намалување на симптомите и подобрување на состојбата по употребата на додатоци со витамин Д.
Витаминот Д помага во губењето на вишокот килограми
Верувале или не, овој витамин може успешно да им помогне на луѓето кои сакаат да се ослободат од вишокот килограми преку намалување на апетитот. Покрај тоа, кај лицата со прекумерна тежина може да се подобри кардиоваскуларното здравје.
Витаминот Д го намалува ризикот од деменција и Алцхајмерова болест
Иако витаминот Д не прави чуда и не може целосно да ја спречи појавата на деменција или Алцхајмерова болест, истражувањата покажаа дека луѓето кои страдаат од деменција имаат значително пониски нивоа на витамин Д во споредба со здравите луѓе.
Внимавајте на недостатокот
Постојат многу фактори кои можат да влијаат врз способноста на телото да произведе доволно количество од овој витамин користејќи ја само сончевата светлина.
Некои од овие фактори се:
употреба на крема за сончање;
престој во средина со високо ниво на загаденост;
живот во големи градови;
поминување премногу време во затворени простории;
потемна боја на кожата, бидејќи при повисоко ниво на меланин, кожата апсорбира помалку витамин Д.
Како да знаете дали имате недостаток?
Симптомите на недостаток на витамин Д кај возрасните можат да бидат:
замор и слабост,
болки во мускулите и коските и
чести скршеници на коските.
Најлесниот начин да се утврди недостатокот е преку анализа на крвта. Откако ќе ги добиете резултатите, врз основа на нив, вашиот лекар ќе ве советува за најдобриот начин за внесување дополнителен витамин Д во организмот.
Витамин Д во храната
Не можеме да влијаеме на повеќето фактори кои помагаат во производството на витамин Д, поради што е важно овој витамин да се внесува на друг начин, на пример преку исхраната.
Одредени намирници природно содржат витамин Д, па затоа е препорачливо во исхраната да ги вклучите следниве производи:
лосос,
сардини,
рибино масло,
жолчка од јајце и
печурки.
Заклучок
Бидејќи се приближуваме кон постуден период со многу малку сонце, треба да внимавате на исхраната за да внесете доволно витамин Д во организмот. Се разбира, секогаш кога имате можност, пожелно е да престојувате на отворено и да се изложувате на сончевите зраци со соодветна заштита (SPF). Можно е, а во некои случаи и неопходно, да се користат додатоци на витамин Д, за што најдобро ќе ве советува вашиот лекар.
