За здрави коски ви е потребно повеќе од само калциум. Овде можете да дознаете повеќе за витамините и минералите што ви се потребни – како и за оние што треба да ги избегнувате.

Покрај калциумот, кои други витамини и минерали се неопходни за поцврсти коски?

1. Витамин Д

Примарната функција на витаминот Д е да помогне во апсорпцијата на калциумот; без него, дури и ако внесувате калциум, голема е веројатноста дека вашето тело нема да го апсорбира. Заедно со калциумот, експертите сметаат дека витаминот Д3 – форма на овој витамин што се наоѓа во маслото од рибина црн дроб – е најважниот фактор за здравјето на коските.

Foods rich in vitamin D. Healthy eating

Иако препорачаната дневна доза изнесува 400 меѓународни единици (IU), лекарите често препорачуваат 1.000 IU витамин Д3. Постарите лица, кои се помалку физички активни и не внесуваат доволно калциум преку исхраната, можеби ќе треба да земаат и до 2.000 IU дневно во форма на додаток во исхраната.

Постојат неколку природни извори на витамин Д3 (како што се маслото од црн дроб на бакалар, туната и лососот), но најдобриот извор е сонцето. За повеќето луѓе, изложувањето на сонце обезбедува доволни количини на витамин Д. Потребни се само 10 до 15 минути изложување на сонце за да се синтетизира витаминот Д; по тоа време, треба да нанесете крема за сончање. Имајте предвид дека кремите за сончање со заштитен фактор (SPF) 8 или повисок ги блокираат УВ-зраците што го поттикнуваат производството на витамин Д.

2. Витамин К

Студиите покажаа дека комбинацијата од калциум, витамин Д и витамин К е покорисна за здравјето на коските отколку самиот калциум или комбинацијата од калциум и витамин Д. Витаминот К им помага на коските да го задржат калциумот што веќе го содржат. Истражувањата покажаа дека тој предизвикува биохемиска реакција што вклучува коскен протеин наречен остеокалцин, кој го олеснува врзувањето на калциумот, со што помага во градењето и одржувањето на коскеното ткиво.

Препорачаниот дневен внес (RDA) е 65 микрограми за жени и 80 микрограми за мажи. За среќа, витаминот К може да се најде во темнозелен зеленчук – како што се спанаќот и брокулата – како и во одредени масла, како што е соиното масло. Две порции брокула или една порција спанаќ обезбедуваат една четвртина до една петтина од RDA.

3. Калиум

Зголемениот внес на калиум – првенствено од овошје и зеленчук – е поврзан со поголема основна густина на коските и намалено губење на коскената маса. Калиумот влијае на хомеостазата на калциумот со тоа што помага во задржувањето на калциумот и намалување на неговото излачување во урината. Исхраната со ниска содржина на калиум го зголемува излачувањето на калциум, додека исхраната со висока содржина на калиум го намалува.

Повисокиот внес на калиум ги ублажува негативните ефекти од исхраната со многу сол и го поддржува здравјето на коските. Според Примал Каур, калиумовите соли помагаат во неутрализирање на метаболичките киселини кои придонесуваат за губење на коскената маса.

На возрасните им се потребни приближно 4,7 грама калиум дневно. Диететски извори вклучуваат пилешко, мисирка, риба, овошје (како банани, суво грозје и диња) и зеленчук (како целер, моркови и компири).

Products rich of potassium and magnesium. Bananas, spinach, nuts, grains, dried fruits, beans and avocado. healthy food

4. Магнезиум

Според Канцеларијата на главниот здравствен службеник (Office of the Surgeon General), 60 проценти од магнезиумот во нашето тело се наоѓа во коските, во комбинација со калциум и фосфор. Магнезиумот влијае на квалитетот на коските. Истражувањата покажуваат дека тој може да ја подобри минералната густина на коските, а недоволниот внес на магнезиум може да ја попречи способноста на организмот да го преработува калциумот.

Препорачаниот дневен внес изнесува 320 мг за жени и 420 мг за мажи. Зелениот зеленчук е добар природен извор на магнезиум.

Дали постојат намирници што го загрозуваат здравјето на коските?

1. Алкохол

Редовното консумирање на 5–8 дл алкохол дневно може да предизвика оштетување на коските кај младите луѓе. Консумирањето на 7 пијалаци неделно се поврзува со зголемен ризик од намалена минерална густина на коските. Според професорката Тејасвини Рао, лицата што прекумерно консумираат алкохол се поподложни на губење на коскената маса и на фрактури.

2. Кофеин

Дневниот внес на кофеин не треба да надминува 400 мг. Прекумерното количество кофеин доведува до губење на калциум. Една шолја кафе содржи околу 100 мг кофеин, иако точната количина зависи од времетраењето на подготовката. Чајот, газираните пијалаци и разните лекови исто така содржат кофеин.

3. Натриум

Зголемениот внес на натриум преку исхраната може да доведе до поголемо излачување на калциум преку урината.

4. Витамин А

Прекумерните количини на витамин А се поврзани со губење на коскената маса и зголемен ризик од фрактури на колкот. Научниците сметаат дека високите дози на витамин А поттикнуваат зголемување на бројот на остеокласти – клетки што го разградуваат коскеното ткиво. Исто така, се претпоставува дека високите нивоа на витамин А можат да ја попречат функцијата на витаминот Д.

Според тоа, иако витаминот А е неопходен за добар вид, неговите прекумерни количини се штетни за здравјето на коските.

Манго – вкусно овошје што го штити вашето здравјеЗдравјеИсхрана

Манго – вкусно овошје што го штити вашето здравје

redakcijaredakcijaоктомври 21, 2026
Како да изберете висококвалитетен матча прав што е корисен за вашето здравјеЗдравјеИсхрана

Како да изберете висококвалитетен матча прав што е корисен за вашето здравје

redakcijaredakcijaсептември 7, 2026
10-те најдобри вежби за нозеЗдравјеФитнес и Слабеење

10-те најдобри вежби за нозе

redakcijaredakcijaоктомври 23, 2026