Остеопорозата е болест што се карактеризира со намалена маса и густина на коскеното ткиво, како и со зголемена кршливост на коските. Најранлива група се постарите лица, а самата болест се одликува со нарушување на минералниот состав на коските (калциум, фосфор и магнезиум).

Масата на коскеното ткиво се проценува преку дијагностичка постапка наречена дензитометрија, со која се мери густината на минералите во коските.

Третманот за остеопороза обично вклучува промени во начинот на живот, особено во однос на исхраната и физичката активност, како и земање лекови кои го забавуваат процесот на разградување на коските (т.н. коскена ресорпција) или го поттикнуваат создавањето на коскено ткиво – или пак делуваат на двата начина истовремено.

Во продолжение прочитајте информации за исхраната, вежбањето и превенцијата од падови, кои можат да го намалат ризикот од компликации предизвикани од остеопороза.

Третман на остеопороза

За пациентите со остеопороза, важно е да се обезбеди соодветен внес на калциум и витамин Д преку здрава и избалансирана исхрана. Лекар, нутриционист или друг здравствен работник може да ги информира пациентите за дневните количини на калциум и витамин Д што треба да ги внесуваат, како и да понуди едноставни начини за вклучување на овие хранливи материи во нивната секојдневна исхрана.

Калциум

На повеќето пациенти првично им се советува да го зголемат внесот на калциум преку исхраната. Калциумот може да се најде во млечните производи, како што се млекото, сирењето и јогуртот. Доколку пациентот има ограничувања во однос на консумирањето млечни производи, обично се препорачуваат додатоци во исхраната (суплементи) со калциум. Други извори на калциум се зелениот лиснат зеленчук (како спанаќ, брокула и кељ), како и храната и соковите збогатени со калциум.

Не се препорачува внесување на поголема количина калциум од препорачаната – без разлика дали преку исхраната или преку додатоци. Вишокот калциум може да го зголеми ризикот од други здравствени проблеми, како што се бубрежни камења, кардиоваскуларни болести или мозочен удар.

Elderly man practicing sports on the street

Витамин Д

Соодветниот внес на витамин Д е од суштинско значење за организмот да може да го апсорбира калциумот. Бидејќи витаминот Д не е присутен во големи количини во многу намирници, се препорачува употреба на додатоци во исхраната. Препорачаната количина на витамин Д преку додатоци може да варира од личност до личност, во зависност од индивидуалните потреби; затоа, се препорачува консултација со лекар. Не е реткост лекарот да препорача внес на витамин Д што е поголем од препорачаната дневна доза, која се движи од 15 mcg (600 IU) до 20 mcg (800 IU). Внесувањето до 100 mcg (или 4000 IU) дневно се смета за безбедна горна граница.

Вежби за сила и физичка активност

Редовната физичка активност е важна за одржување на густината на коските и зајакнување на мускулите воопшто, што може да го намали ризикот од паѓања. Вежбите за носење тегови и зајакнување на мускулите се особено важни за здравјето на коските и спречувањето на паѓања.

Примери за вежби што може да се препорачаат за пациенти со остеопороза вклучуваат:

Одење

Трчање

Кратки, лесни планинарења

Качување по скали

Таи Чи

Јога

Пилатес

Тенис (доколку лицето е во можност да игра)

Танцување (доколку е можно)

Лицата со остеопороза треба да се консултираат со својот лекар пред да започнат нова програма за вежбање за да се осигурат дека вежбите се соодветни и безбедни. Ако некое лице веќе претрпело фрактура, опциите за вежбање обично се ограничени за да се спречи понатамошна повреда.

Happy elderly man doing exercises on urban district sports ground

Како може да се намали ризикот од паѓање?

Бидејќи остеопорозата предизвикува коските да станат потенки и послаби, важно е да се минимизира ризикот од паѓање колку што е можно повеќе. Неколку методи можат да помогнат во намалувањето на овој ризик:

Вклучете се во вежби за зајакнување на мускулите и подобрување на рамнотежата и координацијата.

Подобрете ја безбедноста во домот – на пример, со инсталирање рачки за држење во тушот, користење на стол за туширање или преместување на често користените предмети на приземјето за да се минимизира потребата од користење скали.

Секогаш носете очила со точен рецепт за да избегнете сопнување и паѓање поради слаб вид.

Кои лекови се користат за лекување на остеопороза?

За лицата со дијагностицирана остеопороза, целта на лековите е да се спречат фрактури, да се одржи или зголеми коскената маса, да се ублажат симптомите поврзани со фрактури и деформитети на коските и да се подобри или зачува функционалната способност.

Препишаните лекови имаат за цел да го спречат распаѓањето на коските, да го поттикнат формирањето на коските или и двете – инхибирајќи го губењето на коскената маса, а воедно стимулирајќи го создавањето на ново коскено ткиво.

Како што стареете, редовно проверувајте го здравјето на вашите коски. Дополнително, следете ги рутините за вежбање и упатствата за исхрана дизајнирани да ги одржат вашите коски здрави и да го намалат ризикот од фрактури, со што ќе го одржат квалитетот на вашиот живот во подоцнежните години.

Безкофеинското кафе – здрава алтернатива за љубителите на вкусотЗдравјеИсхрана

Безкофеинското кафе – здрава алтернатива за љубителите на вкусот

redakcijaredakcijaаприл 25, 2026
Ова се 10-те намирници најбогати со железоЗдравјеИсхрана

Ова се 10-те намирници најбогати со железо

redakcijaredakcijaсептември 30, 2026
Зошто никогаш не треба да мешаме овошје и зеленчукЗдравјеИсхрана

Зошто никогаш не треба да мешаме овошје и зеленчук

redakcijaredakcijaсептември 4, 2026