Едно многу интересно растение што ќе го претставиме е познато како „вилин корен“ (fairy root), или почесто како *бљушт*, *кукаче*, *црна кука* или *брушкандул* – иако, всушност, малку луѓе навистина го познаваат.
*Бљушт*, црн корен или *кука*
Самото име звучи прилично магично и волшебно, но всушност станува збор за растение-ползавец што цвета во мај и јуни, познато под разни имиња како *бљушт*, црн корен или *кука*.
Иако растението е отровно поради сапонинските соединенија присутни во неговата структура, тоа исто така поседува исклучителни лековити својства, за кои наскоро подетално ќе зборуваме.
Секој што се сретнал со „вилиниот корен“ – или со *бљушт* и *кукаче* – може да потврди дека растението многу брзо ја иритира кожата, па затоа е потребна голема претпазливост.
Ова растение е распространето од Африка и Југозападна Азија, па сè до Европа, каде што денес имаме можност да го користиме.
Многу луѓе го мешаат *бљушт* (или *кукаче*) со автохтоната дива шпаргла поради нивниот впечатливо сличен изглед.
Сепак, ако уживате во тој малку горчлив, а сепак прекрасно кремаст вкус, имаме и некои интересни информации за шпарглите што би сакале да ги споделиме 🙂
Како изгледа *Tamus communis* (познато како црна брионија или „бљушт“/„кукача“)?
Како што веќе беше споменато, станува збор за растение-ползавец кое цвета во текот на пролетните и летните месеци, а се собира наесен.
Кога цвета, растението создава светлоцрвени бобички без мирис; иако важат за многу вкусни, експертите предупредуваат дека нивното консумирање може да биде опасно по живот.
Важно е да се напомене дека растението е отровно не само поради соединенијата од типот на сапонини, туку и поради кристалите од калциум оксалат што се содржат во неговите плодови. Пресекот на коренот открива бела внатрешност, додека надворешниот дел е многу потемен – поточно, црн.
Растението е широко распространето по ливади, грмушести предели, букови и дабови шуми, како и на карпести терени. Во народната медицина, облогите направени од ова растение се користеле за лекување разни заболувања; сепак, важно е да се нагласи дека неговите терапевтски својства не се научно докажани. Наместо тоа, традиционалните сознанија за него произлегуваат од долгогодишните практики на локалното население кое го собирало, подготвувало и употребувало.
За што се користи *Tamus communis* (познато како црна брионија или *kukača*)?
Според постарите луѓе и експертите за народна медицина, облогите направени од коренот на ова растение имаат моќни лековити својства.
Се вели дека овие облоги можат да се користат за состојби како што се воспаление на мускулите, болки во зглобовите, проширени вени, студени раце и стапала, псоријаза, болки во ‘рбетот, ревматски заболувања, гихт, лумбаго, истегнување на мускулите, слаба циркулација, болки во синусите, забрзување на зараснувањето на рани, опаѓање на косата и друго.
Оние што ги подготвуваат овие тинктури советуваат коренот да се бере наесен и да се суши; потоа се подготвува со алкохол за да се извлече најмоќната лековита есенција. Доколку не е достапен медицински алкохол, наместо него може да се користи ракија.
Традиционалното знаење исто така укажува дека најдобро е да се користи во комбинација со восок или масти.
Употреба на *Tamus communis* (црна брионија) во кулинарството
Потребни се голема претпазливост и искуство при користењето на делови од ова растение во готвењето, бидејќи самите бобички предизвикуваат повраќање и се токсични за организмот.
Од суштинско значење е добро да се познава растението и неговите различни делови за да се избегнат какви било несакани последици. Единствениот дел од растението што во одредена мера се користи во готвењето се младите изданоци, кои потсетуваат на дива шпаргла; искусните готвачи ги користат за подготовка на разни чорби и супи. Во Хрватска, најзначајната кулинарска употреба на *Tamus communis* (локално често познато како *vilin korijen*) е во Истра, каде што младите изданоци главно се подготвуваат како посебни сосови што се служат со рижото, тестенини и њоки.
Се разбира, доколку одлучите сами да го подготвите, ве советуваме претходно да се информирате и да се консултирате со искусни експерти.
wish.hr
